Kişiye Özel Yaklaşım Gerekli
Polikistik Over Sendromu (PCOS), sanılanın aksine yalnızca hormonal bir problem değildir; metabolik, endokrin ve psikolojik boyutları olan oldukça kompleks bir durumdur. Çoğu zaman internette karşılaşılan “herkese uyan” diyet listeleri veya tek tip öneriler bu yüzden yetersiz kalır. Gerçek bir iyileşme süreci, ancak bireyin ihtiyaçlarını merkeze alan kişiselleştirilmiş beslenme planlarıyla mümkündür.
Peki, PCOS yönetiminde beslenme neden bu kadar kritiktir ve “kişiye özel” yaklaşım neden fark yaratır?
PCOS Neden Sadece Bir “Kadın Hastalığı” Değildir?
PCOS, etkileri yalnızca yumurtalıklarla sınırlı kalan bir sorun değildir; tüm vücudu ilgilendiren bir metabolik denge problemidir. Vücutta birçok farklı sistemi aynı anda etkileyebilir. PCOS ile ilişkili temel tablolar şunlardır:
• İnsülin direnci
• Adet düzensizlikleri
• Hiperandrojenizm (Erkeklik hormonu fazlalığı)
• Kilo yönetimi zorlukları
• Akne, tüylenme ve saç dökülmesi
• Duygu durum dalgalanmaları
PCOS Yönetiminde Beslenme Neden Temel Taştır?
Beslenme, PCOS yönetiminde semptomları geçici olarak bastıran bir araç değil; hormonal ve metabolik dengeyi yeniden kurmaya yardımcı olan anahtar bir müdahaledir. Doğru planlanmış bir beslenme yaklaşımı ile şu kazanımlar elde edilebilir:
• İnsülin direnci kontrol altına alınabilir.
• Ovulasyon (yumurtlama) düzeni desteklenebilir.
• Kilo yönetimi sürdürülebilir hale getirilebilir.
• Vücuttaki enflamasyon yükü azaltılabilir.
• Enerji seviyesi ve yaşam kalitesi artırılabilir.Ancak burada unutulmaması gereken kritik nokta şudur: PCOS’ta “doğru beslenme” tanımı herkes için aynı değildir.
Neden Tek Tip Diyet Listeleri İşe Yaramaz?
Her bireyin metabolizması ve yaşam koşulları farklıdır. Bazı PCOS’lu bireyler düşük karbonhidratlı beslenme ile rahat ederken, bazıları için bu yaklaşım sürdürülemez olabilir. Kimi bireylerde stres hormonu ön plandayken, kimisinde bağırsak sağlığı problemleri veya uyku düzensizlikleri tabloyu ağırlaştırabilir. Bu nedenle PCOS tedavisinde başarı, şu faktörlerin bütüncül değerlendirilmesiyle mümkündür:
• Kan değerleri
• Yaşam tarzı
• Stres düzeyi
• Önceki diyet deneyimleri
Kişiye Özel Beslenme: Yasaklar Değil, Yol Arkadaşlığı
PCOS’lu danışanların en sık dile getirdiği cümlelerden biri “Hep aynı şeyleri denedim ama bende işe yaramadı” cümlesidir. Bu noktada fark yaratan yaklaşım, danışanı sadece bir “tanı” üzerinden değil, bir “birey” olarak ele almaktır. Beslenme planı, ne kadar bilimsel olursa olsun, eğer danışanın hayatına uyum sağlamıyorsa sürdürülebilir değildir.
Ece Sarı’nın PCOS yönetimindeki temel felsefesi şudur: Amaç sadece kilo kaybı değil, kişinin vücudunun sinyallerini anlamasını sağlamak ve dengeyi yeniden kurmayı öğretmektir.
Bu süreçte beslenme;
• Bir yasaklar listesi değil,
• Suçluluk yaratan katı kurallar bütünü değil,
• Kısa vadeli bir çözüm değil, uzun vadeli bir yol arkadaşlığı olarak konumlandırılmalıdır.
Sonuç: PCOS Yönetilebilir Bir Durumdur!
Danışan, “yalnız değilim”, “bu durumu yönetebilirim” ve “benim için özel bir yol var” hissini yaşadığında gerçek değişim başlar. PCOS, doğru yaklaşımla kontrol altına alınabilen bir sendromdur. Beslenme; doğru ellerde ve kişiye özel planlandığında PCOS için bir yük değil, güçlü bir iyileşme aracıdır.
